Zrównoważenie żaglowe jachtu
Zrównoważenie żaglowe jachtu
Nawietrzność i zawietrzność
Na rysunku punkt zaznaczony na żaglu oznacza SOŻ, czyli środek ożaglowania. Punkt zaznaczony na płetwie mieczowej, balastowej lub podwodnej części jachtu oznacza SBO, czyli środek bocznego oporu.
- Jacht zrównoważony — SOŻ i SBO znajdują się w jednej linii działania sił. Jacht płynie stabilnie i nie wymaga ciągłej walki sterem.
- Jacht nawietrzny — SOŻ jest przesunięty za SBO. Jacht ma tendencję do samoistnego ostrzenia, czyli skręcania dziobem do wiatru.
- Jacht zawietrzny — SOŻ jest przesunięty przed SBO. Jacht ma tendencję do samoistnego odpadania, czyli skręcania dziobem od wiatru.
Co zwiększa nawietrzność?
- wyluzowanie żagli przednich i wybranie tylnych,
- zmniejszenie lub zrzucenie żagli przednich,
- refowanie lub rolowanie foka przy pozostawionym grocie,
- przegłębienie dziobu,
- podniesienie płetwy sterowej,
- pochylenie masztu ku rufie.
Co zwiększa zawietrzność?
- wybranie żagli przednich i wyluzowanie tylnych,
- zmniejszenie lub zrzucenie żagli tylnych,
- zarefowanie grota przy pozostawionym pełnym foku,
- przegłębienie rufy przez przesunięcie balastu,
- podniesienie płetwy mieczowej,
- pochylenie masztu ku dziobowi.
Wpływ refowania na SOŻ i zachowanie jachtu
| Zmiana | Typowy skutek |
|---|---|
| Zrzucenie lub zluzowanie foka | SOŻ przesuwa się do tyłu, rośnie nawietrzność, jacht chętniej ostrzy. |
| Zarefowanie foka i pozostawienie pełnego grota | SOŻ przesuwa się do tyłu, więc jacht może stać się bardziej nawietrzny. |
| Zarefowanie grota i pozostawienie pełnego foka | SOŻ przesuwa się do przodu i w dół, więc jacht może stać się bardziej zawietrzny. |
| Refowanie grota do bomu | SOŻ obniża się i zwykle przesuwa do przodu. |
| Obniżenie SOŻ przez refowanie | Zmniejsza moment przechylający i ułatwia kontrolę nad jachtem. |
Uwaga praktyczna
Lekka nawietrzność jest zwykle bezpieczna, bo jacht ma naturalną tendencję do ostrzenia i zwalniania. Silna nawietrzność oznacza jednak walkę sterem, hamowanie i gorszą kontrolę.
Obciągacz bomu jest szczególnie przydatny na fordewindzie i baksztagu, bo kontroluje unoszenie bomu oraz skręt grota.
🚀 Sprawdź swoją wiedzę
Przerobiłeś ten dział? Teraz sprawdź się w teście i zobacz, co jeszcze warto powtórzyć przed egzaminem.