SOZ i SBO

Środek ożaglowania i środek bocznego oporu

Środek ożaglowania (SOZ) to punkt przyłożenia wypadkowej siły aerodynamicznej działającej na żagle.

Środek bocznego oporu (SBO) to punkt przyłożenia wypadkowej siły hydrodynamicznej działającej na zanurzoną część kadłuba, miecz, kil i ster.

Jak wyznaczyć SOŻ?

1. Wyznacz SOŻ każdego żagla. Z każdego narożnika żagla poprowadź prostą do środka przeciwległego boku. Punkt przecięcia wszystkich prostych jest środkiem ożaglowania (SOŻ) danego żagla.
2. Połącz środki obu żagli. Jeżeli jacht posiada grot i fok, wyznacz SOŻ każdego z nich, a następnie połącz oba środki prostą.
3. Wyznacz proste prostopadłe. Od każdego SOŻ poprowadź prostą prostopadłą do linii łączącej oba środki – od jednego żagla w górę, od drugiego w dół.
4. Uwzględnij powierzchnię żagli. Na prostopadłej od SOŻ foka odmierz liczbę jednostek odpowiadającą powierzchni grota. Na prostopadłej od SOŻ grota odmierz liczbę jednostek odpowiadającą powierzchni foka. Przykład: grot 20 m² – odmierz 20 jednostek od foka; fok 10 m² – odmierz 10 jednostek od grota. Ważne jest zachowanie proporcji, a nie rzeczywista jednostka długości.
5. Wyznacz wspólny SOŻ. Połącz wyznaczone punkty prostą. Miejsce, w którym przetnie ona linię łączącą SOŻ obu żagli, jest środkiem ożaglowania całego zestawu żagli.

Jak wyznacza się SBO?

SBO, czyli środek bocznego oporu, jest wyznaczany konstrukcyjnie. Zależy od kształtu zanurzonej części kadłuba, miecza lub kila oraz steru. Dla kursanta najważniejsze jest zrozumienie, że SBO dotyczy części jachtu pracującej w wodzie, a jego położenie porównuje się z położeniem SOZ.