Siły działające na jacht
Siły działające na jacht
Siła aerodynamiczna na żaglu
Żagiel działa podobnie do skrzydła. Opływający go wiatr tworzy wypadkową siłę aerodynamiczną. Ta siła rozkłada się na część użyteczną, która napędza jacht, oraz część przechylającą i powodującą dryf boczny.
Wartość siły aerodynamicznej rośnie bardzo szybko wraz z prędkością wiatru pozornego — w uproszczeniu jest proporcjonalna do kwadratu tej prędkości.
2 razy większy wiatr ≈ 4 razy większa siła na żaglach
- Siła ciągu to składowa siły aerodynamicznej skierowana do przodu, równolegle do osi jachtu.
- Siła powodująca dryf działa poprzecznie do osi jachtu.
- Na bajdewindzie siła powodująca dryf jest zwykle największa, a na baksztagu mniejsza.
- Największa użyteczna praca żagla pojawia się przy właściwym kącie natarcia; nadmierne wybranie żagli zmniejsza ciąg i może zwiększać dryf.
- Po stronie zawietrznej żagla ciśnienie spada — to ważny element działania profilu żagla.
Siła hydrodynamiczna powstaje na zanurzonej części jachtu: kadłubie, mieczu lub kilu oraz sterze. Działa w wodzie i przeciwdziała dryfowi bocznemu wywołanemu przez żagle. Dzięki niej jacht nie jest tylko spychany z wiatrem, ale może płynąć wybranym kursem, również ostro do wiatru.
Co wpływa na siłę żagla?
- prędkość wiatru pozornego,
- powierzchnia żagla,
- kąt natarcia,
- kształt i wybrzuszenie żagla,
- stan tkaniny żagla,
- kąt przechyłu jachtu.
Miecz, kil i dryf
Lekki miecz na jachcie mieczowym służy głównie do zwiększenia bocznego oporu. Nie jest podstawowym balastem i nie poprawia stateczności tak jak ciężki kil.
Na bajdewindzie i półwietrze podniesienie miecza zwykle zwiększa dryf, bo zanurzona część jachtu słabiej przeciwstawia się bocznemu znoszeniu. Na kursach pełnych efekt dryfu jest mniejszy, bo siła z żagli działa bardziej w kierunku ruchu.
Ciężki miecz może działać również jak balast. Jego podniesienie może pogorszyć stateczność poprzeczną.
🚀 Sprawdź swoją wiedzę
Przerobiłeś ten dział? Teraz sprawdź się w teście i zobacz, co jeszcze warto powtórzyć przed egzaminem.
