← Wróć do działu teoria żeglowania

Kursy jachtu względem wiatru

Kursy jachtu względem wiatru

Podstawowe kursy

Kurs względem wiatru określa, pod jakim kątem jacht płynie do kierunku, z którego wieje wiatr.

Zanim spojrzysz na rysunek, zapamiętaj cztery podstawowe kursy:

  • Bajdewind — kurs ostry; wiatr odczuwamy z przodu i z boku, z prawej albo lewej burty.
  • Półwiatr — kurs ostry; wiatr odczuwamy mniej więcej z boku jachtu.
  • Baksztag — kurs pełny; wiatr odczuwamy z tylnej ćwiartki, czyli od strony rufy i burty.
  • Fordewind — kurs pełny; wiatr odczuwamy od rufy.

Kursy mogą być prawego halsu albo lewego halsu. Hals określamy po stronie, z której przychodzi wiatr. Na prawym halsie wiatr wieje z prawej burty, a grot i bom są zwykle po lewej stronie jachtu. Na lewym halsie wiatr wieje z lewej burty, a grot i bom są zwykle po prawej stronie.

Kursy jachtu względem wiatru

Jak wiatr rozkłada się na żaglu?

Gdy kursant zna już kierunki wiatru i podstawowe kursy jachtu, warto zrozumieć, że wiatr na żaglu nie działa wyłącznie „od tyłu”. Strugi powietrza opływają żagiel z obu stron, a ich kierunek zależy od kursu jachtu względem wiatru i od ustawienia żagla.

Część oddziaływania wiatru pomaga przesuwać jacht do przodu, a część spycha go w bok i powoduje przechył. Dlatego żagiel musi być ustawiony do kursu: inaczej pracuje w bajdewindzie, inaczej w półwietrze, a jeszcze inaczej w baksztagu i fordewindzie.

Wektory wiatru i rozkład siły na żaglu

Orientacyjne kąty kursów

  • Bajdewind — około 40–70° do wiatru rzeczywistego.
  • Półwiatr — około 90° do wiatru rzeczywistego.
  • Baksztag — około 100–170° do wiatru rzeczywistego.
  • Fordewind — wiatr wieje od rufy.
  • Kąt martwy — sektor, w którym jacht nie płynie skutecznie pod żaglami; w uproszczeniu jest to około dwa razy minimalny kąt żeglugi do wiatru.

Może pojawić się na egzaminie

Hals określamy po stronie, z której przychodzi wiatr. Prawy hals jest wtedy, gdy wiatr wieje z prawej burty — grot i bom są wtedy zwykle po lewej stronie. Lewy hals jest wtedy, gdy wiatr wieje z lewej burty — grot i bom są wtedy zwykle po prawej stronie.

🚀 Sprawdź swoją wiedzę

Przerobiłeś ten dział? Teraz sprawdź się w teście i zobacz, co jeszcze warto powtórzyć przed egzaminem.