Locja dla żeglarza jachtowego – cały dział

Wprowadzenie

Locja jest działem wiedzy żeglarskiej opisującym drogi wodne, ich oznakowanie, budowle hydrotechniczne oraz zasady bezpiecznej żeglugi. Jej celem jest umożliwienie bezpiecznego prowadzenia jednostki po wodach śródlądowych i morskich.

Wprowadzenie

Najgłębsza woda znajduje się zwykle przy brzegu wklęsłym, natomiast przy brzegu wypukłym tworzą się przykosy i wypłycenia. Do najważniejszych pojęć locyjnych należą: nurt, ploso, przykosa, ławica, przemiał, odsypisko i przymulisko.

⚠️ Uwaga egzaminacyjna: prawa strona szlaku na rzece określana jest względem kierunku od źródła do ujścia. Pytania często sprawdzają także, gdzie znajduje się ploso, przykosa, ławica i przemiał.

Wprowadzenie

Jedną z najcenniejszych umiejętności żeglarza rzecznego jest umiejętność „czytania wody”. Doświadczeni wodniacy potrafią ocenić przebieg nurtu, głębokość oraz obecność przeszkód jedynie na podstawie obserwacji powierzchni wody.

Na wielu rzekach jest to ważniejsze niż mapa, ponieważ dno stale się zmienia pod wpływem nurtu.

Wir

Wir powstaje za przeszkodą znajdującą się w nurcie rzeki.

Przeszkodą może być:

• kamień
• pal
• ostroga
• zatopione drzewo

filar mostu.

Woda opływając przeszkodę tworzy za nią obszar zaburzonego przepływu. W tym miejscu można zauważyć charakterystyczny ruch obrotowy.

W praktyce

Wir sam w sobie zwykle nie jest niebezpieczny dla jachtu żaglowego, ale informuje o obecności przeszkody znajdującej się w pobliżu.

Zwara

Zwara powstaje nad przeszkodą znajdującą się tuż pod powierzchnią wody.

Może wskazywać na:

• głaz
• kamień
• zatopione drzewo

fragment konstrukcji hydrotechnicznej.

Na powierzchni widoczna jest charakterystyczna stojąca fala lub wybrzuszenie wody.

W praktyce

Jeżeli zauważysz zwarę, nie płyń bezpośrednio przez nią. Bardzo często oznacza przeszkodę, która może uszkodzić ster, miecz lub śrubę silnika.

Odpowiedź:

Przeszkodę znajdującą się płytko pod powierzchnią wody.

Warkocz

Warkocz jest charakterystycznym układem drobnych fal tworzących się nad płytką wodą.

Powstaje tam, gdzie nurt przepływa nad wypłyceniem.

W praktyce

Widząc warkocz należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ bardzo często oznacza on mieliznę lub ławicę.

Bystrze

Bystrze jest miejscem szybszego przepływu wody.

Na powierzchni widoczne są drobne zmarszczki lub niewielkie fale.

Na rzekach żeglownych bystrza często wskazują przebieg głównego nurtu.

W praktyce

Obserwacja bystrzy pomaga odnaleźć najkorzystniejszy tor przejścia.

Podczas żeglugi rzecznej należy jednocześnie obserwować:

• przebieg nurtu
• bystrza
• wiry
• zwary

oznakowanie szlaku.

Najbezpieczniejsza droga zwykle prowadzi:

• w pobliżu nurtu
• z dala od przykos
• z dala od ławic

poza obszarem zwar.

Wprowadzenie

Naturalna rzeka stale zmienia swój przebieg. Aby poprawić warunki żeglugi, chronić brzegi i ograniczyć skutki powodzi, stosuje się różnego rodzaju budowle regulacyjne.

Ostroga

⚠️ Uwaga egzaminacyjna: ostroga jest budowlą usytuowaną poprzecznie lub ukośnie do nurtu rzeki. Jej zadaniem jest kierowanie nurtu i zwiększenie głębokości toru wodnego.

Ostroga jest budowlą wznoszoną prostopadle lub ukośnie do brzegu rzeki.

Jej zadaniem jest:

• skierowanie nurtu ku środkowi rzeki
• zwiększenie głębokości toru wodnego

ochrona brzegu przed rozmywaniem.

W praktyce

Pomiędzy ostrogami często tworzą się spokojniejsze obszary wody.

Nie należy jednak wpływać zbyt blisko główek ostróg, ponieważ mogą znajdować się tu silne zawirowania.

Opaska brzegowa

Opaska jest umocnieniem brzegu wykonanym z kamienia, betonu lub innych materiałów.

Jej zadaniem jest:

• zabezpieczenie brzegu przed erozją

stabilizacja linii brzegowej.

Tama równoległa

Tama równoległa przebiega wzdłuż brzegu lub nurtu rzeki.

Jej zadaniem jest:

• skupienie nurtu
• zwiększenie głębokości szlaku

poprawa warunków żeglugowych.

Wały przeciwpowodziowe

Wały przeciwpowodziowe chronią tereny położone w pobliżu rzek przed zalaniem podczas wysokich stanów wody.

Budowane są równolegle do biegu rzeki.

Wprowadzenie

Jedną z najważniejszych budowli spotykanych na śródlądowych drogach wodnych jest jaz.

Czym jest jaz?

⚠️ Uwaga egzaminacyjna: jaz piętrzy wodę. Nie myl go ze śluzą, która służy do pokonywania różnicy poziomów wody przez jednostki.

Jaz jest budowlą wznoszoną w poprzek rzeki lub kanału.

Jego zadaniem jest piętrzenie wody, czyli podnoszenie jej poziomu powyżej budowli.

Dzięki jazom możliwe jest:

• utrzymanie odpowiedniej głębokości szlaku
• regulowanie przepływu wody
• zaopatrywanie okolicznych terenów w wodę
• produkcja energii elektrycznej

ograniczanie skutków suszy.

Wyróżniamy jazy stałe

Ich konstrukcja nie zmienia położenia i stale utrzymuje określony poziom piętrzenia.

Wyróżniamy jazy ruchome

Wyposażone są w zamknięcia umożliwiające regulację poziomu wody. Dzięki temu można dostosowywać przepływ do aktualnych warunków hydrologicznych.

Dlaczego jaz jest niebezpieczny?

Woda przepływająca przez jaz osiąga bardzo dużą prędkość.

Poniżej budowli mogą występować:

• silne wiry
• cofki
• walce wodne

bardzo silny nurt.

Dlatego przepływanie przez jaz jest zabronione i skrajnie niebezpieczne.

Wprowadzenie

Podczas żeglugi po śródlądowych drogach wodnych często spotykamy miejsca, w których poziom wody po jednej stronie jest wyższy niż po drugiej. Aby umożliwić jednostkom bezpieczne pokonanie takiej różnicy poziomów, buduje się śluzy.

Czym jest śluza?

⚠️ Uwaga egzaminacyjna: w śluzie najważniejsze jest przygotowanie cum i odbijaczy. Cum nie wolno obkładać na sztywno, bo poziom wody w komorze się zmienia.

Śluza jest budowlą hydrotechniczną służącą do przenoszenia jednostek pływających pomiędzy akwenami o różnych poziomach wody. Może znajdować się:

• na rzekach
• na kanałach
• pomiędzy jeziorami

przy jazach.

Najważniejszym elementem śluzy jest komora śluzowa, czyli zamknięty odcinek kanału wyposażony w wrota na obu końcach.

Zasada działania śluzy

Działanie śluzy jest bardzo proste.

Najpierw jednostka wpływa do komory przez otwarte wrota. Następnie wrota zostają zamknięte, a poziom wody w komorze zostaje zmieniony poprzez dopuszczenie lub spuszczenie wody. Po wyrównaniu poziomów otwierane są drugie wrota i jednostka może kontynuować żeglugę.

Śluzowanie w górę

Śluzowanie w górę odbywa się wtedy, gdy chcemy przejść z niższego poziomu wody na wyższy.

Jednostka wpływa do komory śluzy.

Wrota za jednostką zostają zamknięte.

Do komory doprowadzana jest woda.

Poziom wody zaczyna się podnosić.

Po wyrównaniu poziomu wody otwierają się górne wrota.

Jednostka wypływa ze śluzy.

Śluzowanie w dół

Śluzowanie w dół przebiega podobnie.

Różnica polega na tym, że zamiast doprowadzać wodę do komory, odprowadza się ją na niższy poziom.

W efekcie jednostka stopniowo obniża się wraz z poziomem wody.

Przygotowanie jachtu do śluzowania

Przed wejściem do śluzy należy odpowiednio przygotować jednostkę.

Odbijacze powinny zostać wywieszone po stronie kontaktu ze ścianą śluzy.

Cumę dziobową i rufową należy przygotować na biegowo do natychmiastowego użycia.

Każdy członek załogi powinien znać swoje zadanie przed wejściem do śluzy.

Zasady bezpieczeństwa podczas śluzowania

Śluzowanie jest rutynową czynnością, jednak wymaga zachowania szczególnej ostrożności.

Nigdy nie przywiązuj cum na sztywno - Poziom wody stale się zmienia

Przywiązanie jachtu na sztywno może doprowadzić do uszkodzenia knagi i wyrwania relingu

przechyłu jednostki.

Podczas śluzowania należy stale wybierać lub luzować cumy.

Nie odpychaj jachtu rękami. Ściany śluzy są wysokie i ciężkie.Próba zatrzymania jachtu ręką lub nogą może skończyć się poważnym urazem.

Słuchaj poleceń śluzowego. Śluzowy odpowiada za bezpieczeństwo wszystkich jednostek znajdujących się w komorze.

Sygnały śluzy

⚠️ Uwaga egzaminacyjna: jedno zielone światło oznacza zgodę na wejście do śluzy, czerwone oznacza zakaz wejścia.

Podobnie jak na skrzyżowaniu drogowym, również śluzy wykorzystują sygnały świetlne.

Światło czerwone

Oznacza zakaz wpływania do śluzy.

Należy oczekiwać na dalsze sygnały.

• 🔴 🔴 STOP

Światło czerwone zielone

Przygotować się wpłynięcie lub opuszczenie śluzy.

• 🔴 🟢PRZYGOTUJ SIĘ

Światło zielone

Oznacza zgodę na wpłynięcie lub opuszczenie śluzy.

• 🟢 🟢MOŻNA PŁYNĄĆ

Błędy

Wpływanie do śluzy bez przygotowanych odbijaczy.

Przywiązanie cum na sztywno.

Brak obserwacji poziomu wody.

Próba odpychania jachtu rękami lub nogami.

Ignorowanie poleceń śluzowego.

Wprowadzenie

Oznakowanie śródlądowych dróg wodnych służy do regulowania ruchu żeglugowego, wskazywania bezpiecznej drogi oraz ostrzegania przed miejscami, w których żeglarz musi zachować szczególną ostrożność. Można je porównać do znaków drogowych

W rozporządzeniu znaki żeglugowe regulujące ruch na drogach wodnych dzielą się na: znaki zakazu, znaki nakazu, znaki ograniczenia, znaki zalecenia, znaki informacyjne oraz znaki pomocnicze.

Do czego służy oznakowanie dróg wodnych?

• wyznacza przebieg szlaku żeglownego,
• ostrzega o przeszkodach i ograniczeniach,
• przekazuje informacje potrzebne do bezpiecznej żeglugi,
• reguluje ruch jednostek na drodze wodnej.

Znaki zakazu

Znaki zakazu wskazują czynności, których nie wolno wykonywać. Najczęściej mają białe tło, czerwoną obwódkę i symbol określający zakaz.

A.1 — Zakaz przejścia

Oznacza całkowity zakaz przejścia jednostek przez oznaczone miejsce. Może występować między innymi przy jazach, śluzach, robotach na wodzie albo w rejonach niebezpiecznych.

A.2 — Zakaz wyprzedzania

Oznacza zakaz wyprzedzania innych jednostek na oznaczonym odcinku drogi wodnej.

A.5 — Zakaz postoju przy brzegu

Oznacza zakaz postoju na kotwicy lub na cumach przy brzegu. Przepłynięcie przez takie miejsce jest możliwe, ale zatrzymywanie jednostki jest zabronione.

A.6 — Zakaz kotwiczenia

Oznacza zakaz kotwiczenia oraz wleczenia kotwicy, łańcucha lub liny. Taki znak może występować w miejscach, gdzie na dnie znajdują się kable, rurociągi albo inne instalacje.

A.7 — Zakaz cumowania

Oznacza zakaz cumowania do nabrzeża.

A.9 — Zakaz wytwarzania fali

Oznacza konieczność prowadzenia jednostki w taki sposób, aby nie powodować wysokiej fali. W praktyce zwykle wymaga to wyraźnego zmniejszenia prędkości.

A.12 — Zakaz ruchu statków o napędzie mechanicznym

Oznacza zakaz ruchu jednostek o napędzie mechanicznym na oznaczonym akwenie lub odcinku drogi wodnej.

A.15 — Zakaz ruchu statków żaglowych

Oznacza zakaz ruchu statków żaglowych. W praktyce żagle należy zrzucić i, jeżeli jest to dozwolone, przejść na napęd mechaniczny.

Znaki nakazu

Znaki nakazu wskazują, jakie zachowanie jest wymagane. W rozporządzeniu należą do grupy B.

B.1 — Nakaz ruchu w kierunku wskazanym przez znak

Wskazuje kierunek, w którym należy prowadzić jednostkę. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na kierunek strzałki.

B.6 — Nakaz nie przekraczania prędkości

Oznacza obowiązek płynięcia maksymalnie z prędkością podaną na znaku.

B.7 — Nakaz nadania sygnału dźwiękowego

Oznacza obowiązek nadania właściwego sygnału dźwiękowego, na przykład przed miejscem o ograniczonej widoczności lub przed wejściem w rejon wymagający ostrzeżenia innych jednostek.

B.8 — Nakaz zachowania szczególnej ostrożności

Informuje o miejscu, w którym należy zwiększyć uwagę i prowadzić jednostkę ostrożnie, na przykład w rejonie mostów, śluz lub miejsc o ograniczonej widoczności.

B.11b — Nakaz prowadzenia nasłuchu radiotelefonicznego na wskazanym kanale

Oznacza obowiązek prowadzenia nasłuchu radiotelefonicznego na kanale wskazanym na znaku.

Znaki ograniczenia

Znaki ograniczenia wskazują parametry drogi wodnej, które ograniczają żeglugę, na przykład głębokość, wysokość prześwitu lub szerokość szlaku.

C.1 — Ograniczona głębokość

Informuje o ograniczonej głębokości. Żeglarz powinien sprawdzić zanurzenie jednostki i zachować ostrożność.

C.2 — Ograniczona wysokość prześwitu

Informuje o ograniczonej wysokości prześwitu nad zwierciadłem wody. Dla jachtu żaglowego szczególnie ważna jest wysokość masztu.

C.3 — Ograniczona szerokość szlaku lub kanału żeglownego

Informuje o ograniczonej szerokości szlaku lub kanału żeglownego. Należy zachować bezpieczny odstęp od brzegów, budowli i innych jednostek.

Znaki informacyjne

Znaki informacyjne przekazują wiadomości ułatwiające żeglugę i korzystanie z infrastruktury na drodze wodnej.

E.1 — Zezwolenie przejścia

Oznacza zezwolenie na przejście przez oznaczone miejsce. Jest to znak ogólny dopuszczający ruch.

E.2 — Wskazanie linii napowietrznej nad drogą wodną

Informuje o linii napowietrznej nad wodą. Liczba umieszczona na znaku oznacza wysokość linii nad poziomem najwyższej wody żeglownej.

E.3 — Jaz w bliskiej odległości

Informuje, że w pobliżu znajduje się jaz. W takim miejscu należy zachować szczególną ostrożność i stosować się do oznakowania oraz poleceń obsługi.

E.4a — Prom na uwięzi

Informuje o promie poruszającym się na uwięzi. Należy zachować ostrożność, ponieważ lina promowa może ograniczać bezpieczne przejście.

E.7 — Zezwolenie na cumowanie do brzegu

Oznacza miejsce, w którym dozwolone jest cumowanie jednostki do brzegu lub nabrzeża.

E.18 — Zezwolenie na ruch statków żaglowych

Oznacza akwen lub odcinek drogi wodnej, na którym dozwolony jest ruch statków żaglowych.

E.23 — Wskazanie kanału radiotelefonicznego, na którym można uzyskać informacje nawigacyjne

Wskazuje kanał radiotelefoniczny, na którym można uzyskać informacje nawigacyjne dotyczące danego odcinka drogi wodnej.

Wprowadzenie

Na śródlądowych drogach wodnych przebieg bezpiecznej drogi dla jednostek wyznacza szlak żeglowny. Żeglarz powinien umieć rozpoznać jego lewą i prawą stronę oraz prowadzić jacht wewnątrz oznakowanego toru.

W praktyce dla kursanta przygotowującego się do patentu żeglarza jachtowego najważniejsza jest prosta zasada: zielone znaki wyznaczają lewą stronę szlaku, a czerwone prawą stronę szlaku.

Boja lewej strony szlaku

Boja lewej strony szlaku jest zielona. Jej znak szczytowy ma kształt stożka.

Boja prawej strony szlaku

Boja prawej strony szlaku jest czerwona. Jej znak szczytowy ma kształt walca.

Boja rozgraniczenia szlaku

Boja rozgraniczenia szlaku jest w czerwono zielone pasy.

Jak płynąć oznakowanym szlakiem?

Jacht powinien płynąć pomiędzy bojami, czyli wewnątrz oznakowanego szlaku. Przy prawidłowym ustawieniu znaków zielone boje zostają po lewej stronie, a czerwone po prawej stronie jednostki.

Jak liczony jest szlak?

Kierunek oznakowania szlaku określa się dla danej drogi wodnej. Na rzekach przyjmuje się zwykle kierunek od źródła do ujścia. Na jeziorach i kanałach kierunek oznakowania może wynikać z przebiegu wyznaczonego szlaku.

Najprościej zapamiętać: jeżeli płyniesz zgodnie z kierunkiem oznakowania, zielone boje są po lewej, a czerwone po prawej.

Szlak prowadzony przy brzegu

Na wąskich rzekach, kanałach albo przy przeszkodach szlak żeglowny nie zawsze biegnie środkiem akwenu. Może zostać poprowadzony bliżej jednego brzegu. Wtedy stosuje się znaki informujące, że bezpieczny tor prowadzi przy brzegu lewym albo prawym.

Lewy i prawy brzeg określamy patrząc zgodnie z kierunkiem oznakowania szlaku. To ważne, bo przy płynięciu w przeciwną stronę brzegi względem jachtu będą wyglądały odwrotnie.

Tor prowadzi przy lewym brzegu

Znak wskazuje, że należy trzymać się lewej strony szlaku / lewego brzegu.

Tor prowadzi przy prawym brzegu

Znak wskazuje, że należy trzymać się prawej strony szlaku / prawego brzegu.

Schemat poglądowy — szlak przy brzegu

Po co są boje kardynalne?

Boje kardynalne służą do oznaczania miejsc niebezpiecznych dla żeglugi, takich jak mielizny, skały, wraki lub inne przeszkody podwodne. Ich zadaniem nie jest pokazanie dokładnego miejsca przeszkody, ale wskazanie, po której stronie znajduje się bezpieczna woda.

Nazwa boi kardynalnej pochodzi od głównych kierunków świata: północy, wschodu, południa i zachodu. Boję mijamy od strony zgodnej z jej nazwą.

⚠️ Ważne: przy jednym niebezpieczeństwie nie muszą występować wszystkie cztery boje kardynalne. W zależności od sytuacji na wodzie może stać jedna, dwie, trzy albo cztery boje. Każda z nich wskazuje stronę bezpiecznej wody względem oznaczanego niebezpieczeństwa.

Wszystkie boje kardynalne

Boje kardynalne rozpoznajemy przede wszystkim po dwóch czarnych znakach szczytowych w kształcie trójkątów oraz po układzie kolorów czarnego i żółtego.

Prosty sposób zapamiętania: czubek trójkąta wskazuje kolor czarny, a podstawa trójkąta wskazuje kolor żółty. Dzięki temu łatwiej zapamiętać malowanie poszczególnych boi.

Kardynalka północna

Bezpieczną wodę znajdziemy na północ od boi. Boję należy minąć od strony północnej.

Kardynalka wschodnia

Bezpieczną wodę znajdziemy na wschód od boi. Boję należy minąć od strony wschodniej.

Kardynalka południowa

Bezpieczną wodę znajdziemy na południe od boi. Boję należy minąć od strony południowej.

Kardynalka zachodnia

Bezpieczną wodę znajdziemy na zachód od boi. Boję należy minąć od strony zachodniej.

Jak łatwo zapamiętać znaki szczytowe

Żeglarze używają często tego skojażenia.

Boja północna - choinka. Bo choinki są na pónocy.

Boja wschodnia - gruba ruska. Bo podstawty się stykają i można skojażyć to z talią kobiety.

Boja zachodnia - chuda francuska. Bo podstawty się stykają i można skojażyć to z talią kobiety.

Kardynalki nocą

W nocy boje kardynalne świecą światłem białym. Układ świecenia boji kardynalnych jest zgodny z tarczą zegara.

Boja wschodnia - na godznie 3 - 3 błyski.

Boja południowa - na godznie 6 - 6 błysków + 1 długi.

Boja zachodnia - na godznie 9 - 9 błyski.

Boja północna - na godznie 12 - błyski bez przerwy.

Znak bezpiecznej wody

Znak bezpiecznej wody oznacza, że po minięciu znaku i wejściu na oznaczony tor lub szlak znajduje się bezpieczna, żeglowna woda o odpowiedniej głębokości.

Może wyznaczać początek szlaku żeglugowego, początek toru podejściowego albo miejsce, od którego można bezpiecznie kontynuować żeglugę zgodnie z oznakowaniem.

Jak go minąć?

Znak bezpiecznej wody można minąć z dowolnej strony. W praktyce ważne jest jednak nie samo „okrążenie” znaku, tylko wejście za nim na wyznaczony szlak lub tor wodny.

Zapamiętaj: jedna czerwona kula oznacza bezpieczną wodę za znakiem i początek bezpiecznego prowadzenia po szlaku.

Gdzie występuje?

Znak bezpiecznej wody najczęściej spotyka się na morzu, szczególnie na podejściach do torów wodnych i przy rozpoczynaniu oznakowanego szlaku żeglugowego.

Znak odosobnionego niebezpieczeństwa

Znak odosobnionego niebezpieczeństwa oznacza pojedynczą przeszkodę znajdującą się wśród wody żeglownej. Przeszkoda znajduje się bezpośrednio pod znakiem albo w jego najbliższym otoczeniu.

Może to być na przykład wrak statku, skała, głaz albo pozostałość budowli hydrotechnicznej.

Jak go minąć?

Znak odosobnionego niebezpieczeństwa nie wskazuje konkretnej strony przejścia. Informuje, że przeszkoda znajduje się pod znakiem, dlatego należy ominąć go w bezpiecznej odległości.

Uwaga: nie podpływaj bezpośrednio do znaku. To nie jest znak prowadzący po torze, tylko ostrzeżenie przed przeszkodą.

• Znak bezpiecznej wody — prowadzi na bezpieczną wodę za znakiem; rozpoznasz go po jednej czerwonej kuli.
• Znak odosobnionego niebezpieczeństwa — ostrzega, że pod znakiem znajduje się pojedyncza przeszkoda; rozpoznasz go po dwóch czarnych kulach.

Wprowadzenie

Nabieżnik to prosta pomoc nawigacyjna, która pokazuje właściwy kierunek żeglugi. Na śródlądziu spotyka się je rzadziej niż boje i znaki brzegowe, ale warto znać zasadę ich działania, bo temat pojawia się w locji i na egzaminie.

Nabieżnik pomaga utrzymać jacht na osi toru wodnego, wejścia do portu, kanału albo wąskiego przejścia.

Z czego składa się nabieżnik?

Nabieżnik składa się z dwóch znaków ustawionych jeden za drugim:

• stawy przedniej – niższej i bliższej obserwatorowi,
• stawy tylnej – wyższej i położonej dalej.

Gdy patrzymy z jachtu i oba znaki ustawiają się w jednej linii, oznacza to, że płyniemy właściwym kursem.

Jak skręcać?

Zasada jest prosta: skręcamy w stronę stawy tylnej, aż oba znaki ustawią się jeden za drugim.

• Jeżeli stawa tylna jest po lewej stronie stawy przedniej – skręć w lewo.
• Jeżeli stawa tylna jest po prawej stronie stawy przedniej – skręć w prawo.
• Jeżeli oba znaki są w jednej linii – płyniesz prawidłowo.

Do zapamiętania: nie kombinuj, po której stronie toru jesteś. Patrz na stawę tylną i skręcaj w jej stronę.

Prosty schemat

Gdzie można spotkać nabieżniki?

Na śródlądziu nabieżniki nie występują bardzo często, ale mogą pojawić się w miejscach, gdzie trzeba precyzyjnie utrzymać kierunek żeglugi.

• przy wejściach do portów i przystani,
• na torach podejściowych,
• przy wejściach do kanałów,
• w wąskich lub trudnych przejściach.

Czytanie wody

• Nurt jest zwykle najszybszy przy zewnętrznym, wklęsłym brzegu zakrętu.
• Przy wewnętrznym, wypukłym brzegu często tworzą się wypłycenia i odkładanie materiału.
• Zwara może wskazywać przeszkodę znajdującą się pod powierzchnią wody.
• Cofka to ruch wody przeciwny do głównego nurtu.
• Warkocz i bystrze mogą ostrzegać przed płytką wodą albo przeszkodą.

Budowa rzeki i budowle hydrotechniczne

• Ploso to głębsze miejsce w korycie rzeki.
• Przykosa powstaje zwykle przy brzegu wypukłym.
• Ostroga kieruje nurt ku środkowi rzeki i poprawia warunki żeglugowe.
• Opaska brzegowa zabezpiecza brzeg przed podmywaniem.
• Tama równoległa porządkuje przepływ wody wzdłuż brzegu.
• Jaz piętrzy wodę — nie jest miejscem przejścia dla jachtu.
• Śluza pozwala pokonać różnicę poziomów wody.

Oznakowanie śródlądowe

• Znaki A oznaczają zakazy.
• Znaki B oznaczają nakazy.
• Znaki C oznaczają ograniczenia.
• Znaki E są znakami informacyjnymi.
• Prawą i lewą stronę szlaku określamy zgodnie z kierunkiem szlaku.

Mosty, linie energetyczne i kanały

• Przed mostem sprawdzamy prześwit i wybieramy oznaczone przęsło.
• Wysokość prześwitu może zmieniać się wraz z poziomem wody.
• Pod linią energetyczną trzeba znać wysokość masztu i zachować wyraźny zapas bezpieczeństwa.
• Do kanału wpływamy wolno, środkiem wyznaczonego przejścia i zgodnie ze znakami.

System IALA A

• Kierunek oznakowania bocznego na morzu prowadzi od morza do portu.
• Zielona pława oznacza prawą stronę toru w kierunku oznakowania.
• Czerwona pława oznacza lewą stronę toru w kierunku oznakowania.
• Na śródlądziu nie mieszamy automatycznie zasad IALA A z kierunkiem biegu rzeki.

Znaki kardynalne

• Znak kardynalny wskazuje stronę, po której znajduje się bezpieczna woda.
• Północny mijamy od północy.
• Wschodni mijamy od wschodu.
• Południowy mijamy od południa.
• Zachodni mijamy od zachodu.
• Układ trójkątów pokazuje układ kolorów: czubek oznacza czarny, podstawa oznacza żółty.

Znak bezpiecznej wody i odosobnione niebezpieczeństwo

• Znak bezpiecznej wody można mijać z każdej strony.
• Znak bezpiecznej wody często wskazuje oś toru lub bezpieczne przejście.
• Znak odosobnionego niebezpieczeństwa oznacza przeszkodę znajdującą się pod znakiem.
• Odosobnione niebezpieczeństwo mijamy w bezpiecznej odległości.

Nabieżniki

• Nabieżnik tworzą dwie stawy: przednia i tylna.
• Stawa przednia jest niższa i bliższa.
• Stawa tylna jest wyższa i dalsza.
• Gdy obie stawy ustawiają się w jednej linii, jacht znajduje się na osi nabieżnika.