Szybkie przypomnienie
Szybkie przypomnienie
Najważniejsze pojęcia
- Wiatr rzeczywisty wieje względem brzegu, a wiatr pozorny jest tym, co odczuwasz na płynącym jachcie.
- Wiatr własny powstaje przez ruch jachtu do przodu i przesuwa wiatr pozorny bardziej w stronę dziobu.
- Kąt martwy to sektor pod wiatr, w którym żagle nie pracują skutecznie i jacht nie płynie normalnie pod żaglami.
- Bajdewind i półwiatr traktujemy jako kursy ostre, a baksztag i fordewind jako kursy pełne.
- Hals określamy po stronie, z której przychodzi wiatr: prawy hals przy wietrze z prawej burty, lewy hals przy wietrze z lewej burty.
Siły i środki działania
- Siła aerodynamiczna działa na żagle i można ją rozumieć jako działanie wiatru na ożaglowanie.
- Siła hydrodynamiczna powstaje w wodzie na kadłubie, mieczu, kilu i sterze.
- SOŻ dotyczy żagli i jest środkiem działania sił wiatru na ożaglowanie.
- SBO dotyczy części zanurzonej i jest środkiem bocznego oporu jachtu.
- Wzajemne położenie SOŻ i SBO wpływa na to, czy jacht będzie zrównoważony, nawietrzny czy zawietrzny.
Zrównoważenie żaglowe
- Jacht zrównoważony płynie stabilnie i nie wymaga ciągłej walki sterem.
- Jacht nawietrzny ma tendencję do ostrzenia, czyli sam skręca dziobem do wiatru.
- Jacht zawietrzny ma tendencję do odpadania, czyli sam skręca dziobem od wiatru.
- Zrzucenie lub zmniejszenie foka zwykle przesuwa SOŻ do tyłu i zwiększa nawietrzność.
- Zarefowanie grota przy pozostawionym większym foku może przesunąć SOŻ do przodu i zwiększyć zawietrzność.
Ster i manewrowanie
- Ster działa tylko wtedy, gdy opływa go woda — bez ruchu jachtu ster nie ma skuteczności.
- Zbyt duże wychylenie steru nie skręca lepiej, tylko mocno hamuje jacht.
- Podczas ruchu do przodu jacht skręca w stronę wychylenia steru.
- Podczas cofania najłatwiej myśleć o rufie: rufa idzie w stronę wychylenia steru.
- Krótki, zdecydowany ruch sterem jest zwykle skuteczniejszy niż długie trzymanie steru na skrajnym wychyleniu.
Stateczność
- Stateczność poprzeczna dotyczy przechyłu na burtę i zdolności jachtu do powrotu z przechyłu.
- Stateczność wzdłużna dotyczy przegłębienia na dziób lub rufę.
- Środek ciężkości zależy od rozmieszczenia masy jachtu, załogi i wyposażenia.
- Środek wyporu zależy od kształtu zanurzonej części kadłuba i zmienia położenie przy przechyle.
- MP+ pomaga jachtowi wrócić do równowagi, a MP− może pogłębiać wywrotkę.
Pytania kontrolne przed testem
- Jacht płynie bajdewindem, mocno się przechyla i sam ostrzy. Zmniejsz siłę na żaglach: poluzuj lub zarefuj grot, popraw trym, przenieś balast załogi i ogranicz przechył.
- Po zrzuceniu foka jacht staje się ciężki na sterze i ostrzy. SOŻ przesunął się do tyłu, więc wzrosła nawietrzność.
- Po zarefowaniu grota i pozostawieniu dużego foka jacht odpada. SOŻ przesunął się do przodu, więc jacht może stać się zawietrzny.
- Na kursach ostrych podniesienie miecza zwiększa dryf. Zanurzona część jachtu słabiej przeciwstawia się bocznemu znoszeniu.
- Jeżeli ster jest stale mocno wychylony, jacht zwalnia. Ster zaczyna działać jak hamulec, a nie tylko jak element skręcający.
Zapamiętaj jednym zdaniem
Żeglowanie to równowaga między wiatrem działającym na żagle, wodą działającą na kadłub, miecz, kil i ster oraz prawidłowym ustawieniem żagli do kursu względem wiatru.
🚀 Sprawdź swoją wiedzę
Przerobiłeś ten dział? Teraz sprawdź się w teście i zobacz, co jeszcze warto powtórzyć przed egzaminem.