Zapisy na egzamin
Na egzamin należy zapisać się przez system rejestracji egzaminów PZŻ oraz dokonać opłaty egzaminacyjnej.
Na egzamin należy zabrać dokument tożsamości ze zdjęciem. Osoby niepełnoletnie powinny posiadać również wymagane zgody rodziców lub opiekunów prawnych.
Część teoretyczna
Część teoretyczna ma formę pisemnego testu zamkniętego jednokrotnego wyboru. Test składa się z 75 pytań z trzema możliwymi odpowiedziami: A, B oraz C.
Na rozwiązanie testu przeznaczone jest 90 minut. Aby zdać egzamin teoretyczny, należy udzielić co najmniej 65 poprawnych odpowiedzi.
Zdający otrzymuje arkusz z pytaniami oraz osobną kartę odpowiedzi. Odpowiedzi wpisuje się na karcie odpowiedzi.
Zakres pytań
Pytania egzaminacyjne obejmują wszystkie działy wymagane na stopień Żeglarza Jachtowego, między innymi: budowę jachtu, teorię żeglowania, eksploatację i manewrowanie, locję, meteorologię, ratownictwo, przepisy, ochronę wód oraz etykietę jachtową.
Część praktyczna
Egzamin praktyczny odbywa się na jachcie i najczęściej przeprowadzany jest w kilkuosobowych wachtach. Każdy zdający wykonuje wyznaczone przez egzaminatora manewry, dlatego zakres zadań może różnić się pomiędzy członkami tej samej wachty.
Manewry mogą być wykonywane zarówno pod żaglami, jak i na silniku. Podczas egzaminu mogą pojawić się: zwrot przez sztag, zwrot przez rufę, stawanie w dryf, podejście do boi, odejście od boi, podejście do nabrzeża, odejście od nabrzeża oraz alarm „człowiek za burtą”.
Manewr „człowiek za burtą” jest manewrem obowiązkowym i może być sprawdzany zarówno pod żaglami, jak i na silniku.
Na silniku oceniane jest również prowadzenie jachtu, manewrowanie w ograniczonej przestrzeni, cumowanie oraz bezpieczne operowanie jednostką w porcie.
Węzły i prace bosmańskie
Na egzaminie może pojawić się osobny blok dotyczący węzłów i prac bosmańskich, jednak w praktyce najczęściej są one sprawdzane podczas wykonywania codziennych czynności na jachcie, takich jak cumowanie, klarowanie lin, przygotowanie jachtu do wyjścia lub obsługa cum.
Warto pewnie znać podstawowe węzły żeglarskie, między innymi: sztyk, ósemkę, płaski, wyblinkę, knagowy, ratowniczy, refowy, szotowy, bramszotowy, flagowy, cumowniczy żeglarski oraz kotwiczny.
Przykładowy przebieg egzaminu praktycznego
Poniższy przykład przedstawia jeden z możliwych przebiegów egzaminu praktycznego. W rzeczywistości kolejność zadań i przydzielone manewry mogą być inne. Egzaminator dostosowuje przebieg egzaminu do warunków pogodowych, akwenu oraz liczby zdających.
Egzamin może rozpocząć się od odejścia od nabrzeża na silniku. Pierwszy zdający wyprowadza jacht z portu, stawia żagle i wykonuje manewr „człowiek za burtą” pod żaglami.
Następnie ster przejmuje kolejna osoba, która wykonuje wskazane przez egzaminatora manewry, na przykład stawanie w dryf, zwrot przez sztag, zwrot przez rufę, podejście do boi lub odejście od boi.
Po zakończeniu części żaglowej egzamin jest kontynuowany na silniku. Zdający mogą wykonywać między innymi manewr „człowiek za burtą”, podejście do boi, odejście od boi, prowadzenie jachtu w porcie oraz podejście do nabrzeża.
Na zakończenie jacht wraca do portu, a jeden ze zdających wykonuje podejście do nabrzeża i cumuje jednostkę.
Najważniejsze jest opanowanie wszystkich podstawowych manewrów pod żaglami i na silniku, ponieważ egzaminator może przydzielić je dowolnemu członkowi wachty.
Najważniejsza zasada
Podczas egzaminu oceniane jest nie tylko samo wykonanie manewru, ale również bezpieczeństwo, obserwacja akwenu, wydawanie komend, współpraca z załogą oraz ogólne panowanie nad jachtem.