Kursy względem wiatru

Wiatr rzeczywisty i wiatr pozorny

Na jachcie żaglowym sternik nie odczuwa bezpośrednio wiatru rzeczywistego, czyli tego wiejącego nad powierzchnią wody. W czasie ruchu jachtu powstaje dodatkowy strumień powietrza wynikający z prędkości jednostki. Połączenie tych dwóch wiatrów tworzy wiatr pozorny. To właśnie względem niego ustawiamy żagle i określamy kurs jachtu. Wiatr pozorny można porównać do wiatru który czujemy jadąc na rowerze w bezwietrzny dzień

Graficzne przedstawienie kursów względem wiatru

Na rysunku przedstawiono podstawowe kursy jachtu względem wiatru, kąt martwy oraz podział na lewy i prawy hals.

Kąt martwy

Jacht żaglowy nie jest w stanie płynąć dokładnie pod wiatr. Przed dziobem znajduje się obszar nazywany kątem martwym, obejmujący zwykle około 40–50° po obu stronach kierunku wiatru.

Jeżeli dziób zostanie skierowany w ten obszar, żagle zaczną łopotać, a jacht straci napęd. Aby przemieszczać się pod wiatr, żegluje się na przemian lewym i prawym halsem wykonując zwroty.

Bajdewind

Bajdewind to kurs, w którym wiatr pozorny wieje z przodu jachtu, pod kątem około 30–60° od osi jednostki.

Jest to kurs pozwalający płynąć najbliżej kierunku wiatru. Żagle są mocno wybrane, a jacht zwykle osiąga dużą prędkość. To podstawowy kurs używany podczas żeglugi pod wiatr.

Półwiatr

Półwiatr występuje wtedy, gdy wiatr wieje mniej więcej z boku jachtu, pod kątem około 90°.

Żagle pracują bardzo wydajnie ustawione są zwykle pod kątem 45° do osi jachtu, a przechył jachtu jest zwykle umiarkowany.

Baksztag

Baksztag to kurs, podczas którego wiatr wieje z tylnej ćwiartki jachtu, pod kątem około 120–170° od dziobu.

Żagle są bardziej wypuszczone niż na półwietrze. Jacht płynie szybko i stabilnie, a wielu żeglarzy uważa baksztag za jeden z najprzyjemniejszych kursów.

Fordewind

Fordewind oznacza żeglugę z wiatrem wiejącym niemal dokładnie od rufy.

Żagle są maksymalnie wypuszczone, a bom znajduje się daleko od osi jachtu. Podczas żeglugi fordewindem należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ niekontrolowana zmiana halsu może spowodować niebezpieczny niezamierzony zwrot przez rufę.

Podsumowanie

Kursy względem wiatru określa się względem wiatru pozornego odczuwanego na jachcie. Podstawowe kursy to: bajdewind, półwiatr, baksztag i fordewind. Przed dziobem znajduje się kąt martwy, w którym jacht żaglowy nie może płynąć. Znajomość kursów względem wiatru jest podstawą bezpiecznego prowadzenia jachtu żaglowego.